Một bức thư góp ý dài 16 trang, do Hyperliquid Policy Center và Multicoin Capital đồng ký, vừa được gửi đến Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) vào ngày 18 tháng 9. Nội dung tập trung vào đề xuất sửa đổi Quy chế 40.11 liên quan đến hợp đồng sự kiện – một quy định đang định hình tương lai của thị trường dự đoán phi tập trung. Điều khiến tôi chú ý không phải là tuyên bố chính trị, mà là một chi tiết kỹ thuật rất cụ thể: hai bên đề nghị CFTC công khai toàn bộ quy trình đánh giá hợp đồng, bao gồm cả lý do từ chối từng loại sự kiện.
Tôi đã kiểm tra mã nguồn của các hợp đồng dự đoán trên Hyperliquid từ tháng 6 – chúng sử dụng cơ chế conditional settlement với oracle tích hợp. Nếu CFTC chấp nhận đề xuất này, đó không chỉ là một thay đổi pháp lý. Nó thay đổi cách các nhà phát triển thiết kế logic thanh toán. Khi một cơ quan quản lý buộc phải giải thích tại sao một hợp đồng về cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ lại bị từ chối, các lập trình viên sẽ biết chính xác ranh giới kỹ thuật cần tránh. Trước đây, họ chỉ có thể đoán.
Bối cảnh: Tại sao CFTC lại nhắm vào thị trường dự đoán?
Ngày 9 tháng 7, CFTC công bố Đề xuất Xây dựng Quy tắc (NPRM) sửa đổi Quy chế 40.11. Bản chất của đề xuất: mở rộng danh sách các hoạt động bị cấm đối với hợp đồng sự kiện, bao gồm ‘cờ bạc’ và ‘khủng bố’. Quan trọng hơn, CFTC muốn thiết lập một quy trình ‘tự chứng nhận’ mới – nếu một hợp đồng liên quan đến các hoạt động bị liệt kê, nó sẽ phải trải qua 90 ngày xem xét bắt buộc. Hiện tại, các sàn giao dịch như Polymarket hay Hyperliquid có thể niêm yết hợp đồng mà không cần chờ duyệt. Quy định mới sẽ chấm dứt điều đó.
Chỉ riêng tháng 8, khối lượng giao dịch thị trường dự đoán toàn cầu vượt 50 tỷ USD. Con số này đến từ các nền tảng như Polymarket, Kalshi, và Hyperliquid. Các tổ chức tài chính truyền thống như Citadel đã bắt đầu tham gia – họ mua cổ phần trong Kalshi, một nền tảng dự đoán được CFTC quản lý. Rõ ràng, cuộc chiến không chỉ là về tiền điện tử. Nó là về quyền kiểm soát một thị trường mới nổi, nơi các hợp đồng thông minh có thể thay thế các sàn giao dịch phái sinh truyền thống.
Cốt lõi: Phân tích kỹ thuật – ‘Kiểm tra thanh toán’ và ranh giới mã nguồn
Tôi tập trung vào hai đề xuất sửa đổi cụ thể của Hyperliquid và Multicoin. Đầu tiên, họ yêu cầu CFTC làm rõ ‘kiểm tra thanh toán’ – bài kiểm tra xác định một hợp đồng sự kiện có phải là cờ bạc hay không. Hiện tại, CFTC xem xét liệu việc thanh toán có dựa trên sự kiện không thể kiểm soát được hay không. Nhưng hai bên cho rằng tiêu chí này quá mơ hồ. Họ đề xuất: một hợp đồng chỉ nên bị coi là cờ bạc nếu nó mô phỏng các trò chơi may rủi truyền thống (blackjack, roulette) hoặc các sự kiện thể thao trực tiếp. Đối với các sự kiện chính trị, kinh tế, thời tiết – nơi kết quả có thể kiểm chứng độc lập – hợp đồng nên được miễn trừ.
Từ góc nhìn của một kỹ sư hợp đồng thông minh, đề xuất này rất quan trọng. Trên Hyperliquid, mỗi hợp đồng dự đoán đều có một oracle xác định kết quả. Ví dụ, hợp đồng ‘Giá BTC trên 100k vào cuối năm’ sẽ sử dụng một oracle giá trung bình từ nhiều nguồn. Việc thanh toán được thực hiện tự động thông qua smart contract. Nếu CFTC chấp nhận đề xuất, các nhà phát triển sẽ chỉ cần đảm bảo logic thanh toán của họ không mô phỏng cờ bạc – điều này rất dễ kiểm tra bằng mã. Ngược lại, nếu CFTC giữ nguyên định nghĩa mơ hồ, mọi hợp đồng mới đều có nguy cơ bị từ chối, kể cả những hợp đồng có giá trị rõ ràng như dự đoán nhiệt độ trung bình tháng tới.
Đề xuất thứ hai còn tinh tế hơn. Họ yêu cầu CFTC công bố toàn bộ quy trình xem xét nội bộ – bao gồm lý do từ chối từng hợp đồng. Hiện tại, các quyết định của CFTC thường không được công khai chi tiết. Nếu được thông qua, điều này sẽ tạo ra một cơ sở dữ liệu ‘án lệ’ về ranh giới chấp thuận. Với tư cách là một nhà nghiên cứu, tôi đánh giá đây là một thay đổi mang tính cách mạng về mặt kỹ thuật. Nó cho phép các lập trình viên viết các bài kiểm tra tự động để xác nhận liệu hợp đồng của họ có vượt qua bài kiểm tra của CFTC hay không, dựa trên các tiền lệ. Về bản chất, biến một quy trình quản lý mờ đục thành một bộ quy tắc có thể kiểm tra được.
Góc nhìn phản trực giác: Điểm mù bảo mật mà ít ai thấy
Hầu hết các bình luận đều tập trung vào khía cạnh tự do ngôn luận hay rủi ro thao túng thị trường. Nhưng tôi nhìn thấy một nguy cơ khác, mang tính kỹ thuật hơn: nếu CFTC buộc công khai quy trình xem xét, các kẻ tấn công có thể lợi dụng thông tin này để tìm ra các điểm yếu trong logic thanh toán của oracle. Giả sử CFTC từ chối một hợp đồng vì lý do oracle A không đáng tin cậy. Kẻ tấn công sẽ biết chính xác oracle nào đang được CFTC ‘cảnh giác’. Họ có thể nhắm vào oracle đó để thao túng kết quả thanh toán, gây thiệt hại cho tất cả các hợp đồng đang sử dụng nó.
Thực tế, tôi đã thấy điều tương tự trong hệ sinh thái DeFi: khi Uniswap công bố các oracle giá TWAP công khai, nhiều dự án đã bị tấn công lấy giá vì kẻ tấn công hiểu rõ cơ chế. Việc CFTC công bố chi tiết quy trình xem xét có thể tạo ra một ‘sổ đen’ các oracle hoặc cơ chế thanh toán dễ bị tổn thương. Các sàn giao dịch sẽ buộc phải vá lỗi nhanh hơn, nhưng đồng thời các cuộc tấn công cũng trở nên có hệ thống hơn. Đây là một đánh đổi an ninh hiếm khi được thảo luận.
Kết luận: Dự báo lỗ hổng và tín hiệu cho nhà đầu tư
Nhìn chung, bức thư của Hyperliquid và Multicoin đại diện cho một nỗ lực có cấu trúc để định hình quy định trước khi chúng trở thành hiện lực. Nếu CFTC chấp nhận cả hai đề xuất, tôi dự đoán sẽ có một làn sóng các hợp đồng dự đoán on-chain mới trong vòng 6 tháng sau quy định cuối cùng. Ngược lại, nếu CFTC giữ nguyên quyền từ chối mà không công khai lý do, các sàn giao dịch sẽ phải đối mặt với chi phí pháp lý cao hơn và sự không chắc chắn. Các nhà đầu tư nên theo dõi chặt chẽ thời điểm CFTC công bố quyết định cuối cùng – dự kiến vào tháng 10/2026. Đó sẽ là thời điểm thị trường phản ứng rõ nhất.
