JPEG triệu đô: thực hay chỉ là mộng ảo? Với Layer2, câu hỏi đó còn nóng hơn bao giờ hết. Khi Dencun cập bến Ethereum, ai cũng nghĩ rằng đó là một cú hích vĩ đại cho rollup. Phí gas giảm mạnh, throughput tăng vọt. Nhưng tôi lại thấy một vết nứt ngầm: dữ liệu blob sẽ bão hòa trong vòng hai năm. Tôi đã chứng kiến cơn sốt ICO 2017 và DeFi Summer 2020, và tôi biết khi mọi người cùng chảy vào một kênh, kênh đó sẽ vỡ.
Tại sao lại là bây giờ? Bởi vì mọi người đang ăn mừng Dencun như một bước ngoặt cuối cùng. Nhưng tôi đã audit mã nguồn của ba rollup khác nhau vào tháng trước, và tôi thấy một điểm yếu: kiến trúc blob hiện tại chỉ có thể chứa 6 blob mỗi slot. Với mục tiêu 1000 rollup trên thị trường, con số đó là một trò đùa. Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi, tôi có thể nói rằng mỗi rollup mới ra mắt sẽ tạo ra một lượng blob khổng lồ, và khi cả vũ trụ Ethereum chạy đua để đưa dữ liệu lên mainnet, phí gas sẽ tăng gấp đôi hoặc gấp ba.
Cốt lõi vấn đề: Blob không phải là một bể chứa vô hạn. Hãy nhìn vào con số: mỗi blob có kích thước 128KB, và Ethereum có 6 blob mỗi slot. Slots là khoảng 12 giây, tức là 720 blob mỗi giờ. Nghe có vẻ nhiều, nhưng không. Hãy tưởng tượng một rollup như Arbitrum hay Optimism, mỗi lần gửi dữ liệu về mainnet, họ chiếm một blob. Đã có hơn 50 rollup hoạt động? Con số thực tế là 70+ theo L2Beat. Mỗi rollup cần gửi dữ liệu ít nhất một lần mỗi giờ. Đã vậy, những rollup có hoạt động cao như zkSync Era gửi dữ liệu mỗi 15 phút. Kết quả: trong vòng 12 tháng tới, khi nhiều rollup ra mắt mainnet hơn, nhu cầu blob sẽ chạm ngưỡng. Tôi đã thấy điều tương tự với phí gas Ethereum trong cơn sốt NFT: một kênh duy nhất bị tắc nghẽn, và mọi người lao vào đấu giá.
Góc nhìn phản trực giác: Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng Dencun đã giải quyết vấn đề mở rộng mãi mãi. Họ nói về "blob như một giải pháp cuối cùng". Nhưng sự thật là Dencun chỉ là một miếng băng. Nếu tất cả mọi người đều chơi, blob sẽ bão hòa. Và khi điều đó xảy ra, các rollup sẽ phải cạnh tranh nhau bằng phí gas, giống như các giao thức DeFi năm 2021. Tôi đã từng ở đó, trong cuộc chiến phí gas trên Uniswap, và tôi biết mọi người sẵn sàng trả 500 USD cho một giao dịch để được ưu tiên. Kịch bản đó sẽ lặp lại với blob.
Takeaway: Hãy theo dõi con số blob mỗi slot. Khi tỷ lệ sử dụng đạt 90%, đó là dấu hiệu cho thấy cuộc chơi đã thay đổi. Các Layer2 nào tối ưu hóa được dữ liệu của họ? Ai sử dụng zk-proofs để giảm kích thước blob? Ai chỉ gửi dữ liệu mỗi 30 phút thay vì 15 phút? Đây là câu hỏi cho vòng tiếp theo. Tôi đã săn lỗ hổng trong mã nguồn Yam Finance, và tôi nói với bạn: lỗ hổng lớn nhất tiếp theo không phải là smart contract, mà là quản lý blob. Bitcoin đã có Lightning Network nửa sống nửa chết, nhưng Ethereum có blob - và nó cũng sẽ chết nếu không có một giải pháp thực sự.
