Bạn có tin không? Một nền tảng môi giới chứng khoán, vốn nổi tiếng với giao diện app xanh trắng và phí giao dịch bằng 0, lại có thể kiếm được nhiều tiền từ cá cược hơn là từ mảng crypto của chính nó chỉ trong vài năm tới. Đó không phải là kịch bản viễn tưởng. Bernstein, một trong những tổ chức nghiên cứu đầu tư có tiếng nhất Phố Wall, vừa công bố một báo cáo khiến cả thị trường giật mình: doanh thu từ thị trường dự đoán (prediction market) của Robinhood có thể đạt 1,5 tỷ USD vào năm 2025 và vượt qua doanh thu từ mảng crypto của họ vào năm 2028, với con số lên tới 17 tỷ USD.
Tôi đọc báo cáo này và thấy trong đó có một niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của người dùng đại chúng. Nhưng với tư cách là một người đã theo đuổi blockchain từ những ngày ICO Golem năm 2017, tôi biết rằng những lời hứa hẹn về tăng trưởng theo cấp số nhân thường đi kèm với những góc khuất mà các nhà phân tích không muốn nhắc tới. Hãy cùng tôi mổ xẻ dự báo này dưới lăng kính của một người đã sống qua cả bull market và bear market, để xem đâu là cơ hội và đâu là cạm bẫy.
Bối cảnh: Thị trường dự đoán và bước đi táo bạo của Robinhood
Thị trường dự đoán, về bản chất, là nơi người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện trong tương lai: bầu cử tổng thống Mỹ, đội bóng nào vô địch Super Bowl, hay thậm chí giá Bitcoin sẽ đạt bao nhiêu vào cuối năm. Nó giống như một sàn giao dịch phái sinh thu nhỏ, nơi mọi người có thể kiếm lời từ khả năng dự đoán của mình. Trong thế giới crypto, Polymarket đã trở thành ngôi sao sáng với hơn 10 tỷ USD khối lượng giao dịch trong năm 2024, chủ yếu nhờ vào cuộc bầu cử Mỹ. Nhưng Robinhood, với hơn 24 triệu tài khoản đã được xác minh và một hệ thống tuân thủ chặt chẽ, đang muốn tham gia cuộc chơi này theo cách của riêng mình: với một nền tảng tập trung, có kiểm soát, và được tích hợp sẵn trong app.
Bernstein dựa trên giả định rằng Robinhood sẽ ra mắt sản phẩm thị trường dự đoán (mang tên mã Rothera) trên blockchain riêng của mình (Robinhood Chain) vào năm 2025. Với lợi thế về quy mô người dùng và sự tiện lợi, họ có thể nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần. Báo cáo ước tính doanh thu từ mảng này sẽ tăng từ gần như bằng 0 lên 1,5 tỷ USD trong năm đầu tiên, và sau đó bùng nổ nhờ các sự kiện lớn như bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026 và tổng tuyển cử năm 2028. Một con số đẹp đến nỗi khiến bất kỳ ai cũng phải mơ màng.
Phân tích cốt lõi: Công nghệ, người dùng và con đường đến 17 tỷ USD
Hãy nhìn vào cơ sở để Bernstein đưa ra con số 17 tỷ USD. Thứ nhất, đó là lực lượng người dùng khổng lồ. Robinhood có khoảng 11 triệu người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) trong quý gần nhất. Nếu chỉ 10% trong số đó tham gia thị trường dự đoán với số tiền đặt cược trung bình 100 USD mỗi tháng, thì doanh thu từ phí (thường là 2-5% mỗi giao dịch) có thể lên tới hàng trăm triệu USD mỗi tháng. Khi nhân với 12 tháng và cộng thêm các sự kiện đặc biệt, con số 1,5 tỷ USD có vẻ khả thi. Nhưng để đạt 17 tỷ USD vào năm 2028, cần một mức tăng trưởng gấp 10 lần, tương đương với việc biến thị trường dự đoán thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của hàng triệu người Mỹ, giống như cách mà sports betting đã làm.
Thứ hai, công nghệ. Robinhood Chain được kỳ vọng sẽ là một layer 2 hoặc một private blockchain có khả năng xử lý hàng triệu giao dịch mỗi giây với chi phí thấp. Từ kinh nghiệm làm PM giao thức phi tập trung của tôi, tôi thấy rằng một blockchain riêng do một công ty kiểm soát có thể đạt hiệu suất cao, nhưng nó đánh đổi tính phi tập trung. Điều này có nghĩa là người dùng phải tin tưởng Robinhood sẽ không thay đổi kết quả hoặc gian lận dữ liệu. Trong thế giới crypto, “not your keys, not your coins” là nguyên tắc vàng. Với Robinhood, nếu họ nắm giữ cả khóa lẫn sổ cái, thì liệu bạn có thực sự sở hữu khoản cược của mình?
Thứ ba, cạnh tranh. Polymarket vẫn là kẻ thống trị trong không gian phi tập trung, với cộng đồng trung thành và khả năng niêm yết bất kỳ sự kiện nào mà không cần xin phép. Robinhood, ngược lại, sẽ chỉ cho phép những sự kiện được pháp luật cho phép, vì họ là một công ty đại chúng chịu sự giám sát của SEC, FINRA và CFTC. Điều này hạn chế rất nhiều loại thị trường. Ví dụ, các sự kiện liên quan đến thể thao đại học Mỹ hoặc các cuộc bầu cử ở nước ngoài có thể bị cấm. Do đó, doanh thu của Robinhood phụ thuộc nhiều vào việc mở rộng danh mục sự kiện được phép, và điều đó nằm ngoài tầm kiểm soát của họ.
Góc nhìn phản trực giác: Câu chuyện đẹp nhưng ẩn chứa điểm mù
Tôi tin rằng Bernstein đã vẽ ra một bức tranh quá lạc quan. Điểm mù lớn nhất là rủi ro pháp lý. Thị trường dự đoán tại Mỹ đang nằm trong vùng xám. CFTC đã từng kiện Polymarket vì hoạt động không có giấy phép. Robinhood có thể xin được giấy phép DCM (Designated Contract Market), nhưng quy trình này mất nhiều năm và có thể bị trì hoãn bởi sự thay đổi chính trị. Nếu một đảng Dân chủ lên nắm quyền, họ có thể siết chặt các quy định về cá cược trực tuyến, khiến kế hoạch của Robinhood đổ vỡ. Ngoài ra, các tiểu bang như New York và California có luật riêng về cờ bạc trực tuyến, và việc tuân thủ hàng loạt quy định là một cơn ác mộng về chi phí.
Một điểm mù khác là sự mệt mỏi của người dùng. Năm 2020, DeFi Summer bùng nổ, tôi đã chứng kiến hàng ngàn người đổ xô vào các giao thức như Compound chỉ để kiếm lợi nhuận từ yield farming. Nhưng khi thị trường điều chỉnh, phần lớn họ rời đi. Tương tự, thị trường dự đoán có thể chỉ là một cơn sốt nhất thời, phụ thuộc vào một vài sự kiện lớn. Nếu năm 2026 không có một cuộc bầu cử kịch tính, hoặc nếu người dùng cảm thấy nhàm chán với việc đặt cược vào các kết quả quá dễ đoán, doanh thu sẽ sụt giảm. Để duy trì tăng trưởng, Robinhood cần tạo ra một nền tảng có tính giải trí cao, nhưng điều đó lại mâu thuẫn với bản chất “nghiêm túc” của một công ty môi giới.
Cuối cùng, tôi phải nói về vấn đề đạo đức. Thị trường dự đoán, nếu không được quản lý tốt, có thể biến thành một sòng bạc hợp pháp, nơi những người nghèo bị lôi kéo vào các vụ cá cược mất kiểm soát. Robinhood đã từng vướng vào bê bối game hóa giao dịch (gamification) khiến người dùng non trẻ mất tiền. Lần này, nếu họ thêm tính năng “dự đoán” với giao diện đầy màu sắc và các hiệu ứng khuyến khích, hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn. Liệu Bernstein có tính đến chi phí bồi thường thiệt hại và các vụ kiện tập thể? Tôi nghi ngờ điều đó.
Thông điệp cuối: Tương lai thuộc về ai?
Dự báo của Bernstein là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng blockchain không chỉ là tiền mã hóa, mà còn là nền tảng cho các thị trường dự đoán phi tập trung. Nhưng con đường mà Robinhood đi – một con đường tập trung, có kiểm soát – có thể không phải là con đường dẫn đến một tương lai tốt đẹp hơn. Trong khi Polymarket mang lại sự minh bạch và quyền tự do cho người dùng, Robinhood lại hứa hẹn sự tiện lợi và an toàn. Nhưng liệu sự tiện lợi có đáng đánh đổi bằng quyền kiểm soát dữ liệu và tiền bạc của bạn?
Tôi đã từng mất 70% danh mục đầu tư trong bear market 2022, và tôi hiểu rằng niềm tin là thứ quý giá nhất. Bernstein có thể đúng về doanh thu, nhưng họ đã sai khi bỏ qua giá trị cốt lõi của crypto: phi tập trung. Nếu Robinhood thành công theo cách của họ, đó sẽ là một chiến thắng của sự tập trung hóa, một nghịch lý đối với những người tin vào blockchain. Và câu hỏi cuối cùng dành cho bạn: Bạn sẽ đặt cược của mình vào một hệ thống mà bạn không thể kiểm soát khóa, hay vào một hệ thống mà bạn có thể tự mình xác minh mọi thứ? Sự lựa chọn đó sẽ định hình tương lai của thị trường dự đoán.
